Starter hoort vaker nee bij bank

 Geldverstrekkers zijn steeds strenger bij het verstrekken van leningen voor de aanschaf van een huis. De regel dat je 4,5 keer je jaarinkomen kan lenen is in de huidige markt vaak te weinig om een woning te kunnen financieren.

Starters op de woningmarkt moeten soms bij wel vijf hypotheekverstrekkers aankloppen om een huis te kunnen kopen. Twintig procent tot een kwart van hen slaagt er volgens de drie grootste adviesorganisaties De Hypotheker, Hypotheekshop en Huis Hypotheek niet in om een hypotheek te krijgen in de populaire randsteden. Vooral tijdelijke contractanten en freelancers vallen tussen wal en schip. Het verschilt van bank tot bank of zij een intentieverklaring van de werkgever of drie aangiftes inkomstenbelasting moeten laten zien.

Paulien den Bakker uit Utrecht, die begin dit jaar een appartement kocht samen met haar vriend, kent alle ins en outs van de financiering van haar huis. ,,We zijn bij meerdere banken langsgegaan waar we onze financiële status moesten aantonen. Na bemoeienis van een assurantiekantoor ging uiteindelijk een bank akkoord.’’

De hypotheek van het stel kwam uit op zes keer het jaarsalaris. Paulien vindt niet dat ze een financieel risico heeft genomen door het afsluiten van een bovengemiddelde hypotheek. ,,We zijn allebei hoog opgeleid. Ik werk parttime en mijn vriend is advocaat. Financieel gaan we er alleen maar op vooruit.’’

Naast het tekort aan betaalbare starterswoningen, is de aangescherpte Gedragscode Hypothecaire Financieringen de belangrijkste reden voor de lange zoektocht van het stel. Sinds 1 januari 2007 mag een hypotheek niet hoger zijn dan 4,5 keer het bruto jaarinkomen, zoals ook de woonlastennorm van het Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting (Nibud) dat voorschrijft. De norm berekent hoeveel procent van het inkomen verantwoord aan woonlasten mag worden uitgegeven. Slechts in uitzonderlijke gevallen mogen hypotheekverstrekkers daarvan afwijken. 

Financiële bemiddelaars vinden dat de regeling te veel starters dupeert. Ze willen mensen graag beschermen tegen overkreditering, maar krijgen opvallend veel klanten over de vloer die ze wel verder willen, maar niet kunnen helpen. ,,Een hoger opgeleid stel zonder kinderwens kreeg voorheen nog wel een tonnetje extra. Helaas is dat er echt niet meer bij,’’ weet Dorine van Basten, operationeel manager van de Hypotheekshop. Directeur Bas Millenaar van De Hypotheker: ,,Een geldlening van 4,5 keer het inkomen is voor verontrustend veel starters onvoldoende om een huis van twee ton te bemachtigen.’’

Voor tijdelijke contractanten, freelancers en zelfstandige ondernemers is het vaak nog lastiger om een hypotheek te krijgen, blijkt uit navraag bij de grootste banken. De Rabobank in Utrecht praat pas met ondernemers en freelancers als zij drie jaarrekeningen of aangiften inkomstenbelasting kunnen laten zien. De Postbank houdt vast aan twee jaarrekeningen. Bij de ABN Amro en ING Bank kunnen deze groepen vaak wel al eerder terecht 

Voor tijdelijke contractanten speelt mee of de werkgever een verklaring wil overleggen, waarin staat dat hij de intentie heeft om het contract te verlengen. Bij de Postbank is een dergelijke verklaring een voorwaarde voor een gesprek. Daarnaast helpt de bank enkel klanten met minimaal een jaarcontract, in tegenstelling tot de ABN Amro en ING Bank waar onder bepaalde voorwaarden ook halfjaarcontractanten terecht kunnen zonder intentieverklaring. Vaak geldt: hoe groter het risico voor de hypotheekverstrekker, hoe hoger de renteopslag.

Uiteraard is het van groot belang of de consument de financieringslasten in de toekomst kan opbrengen. Een financieel adviseur kijkt daarom niet alleen naar het loopbaanperspectief, maar ook naar eventuele uitstaande leningen, de gezinssituatie, kinder- en pensioenplanning en de aard en bestendigheid van het inkomen. 

Volgens Vereniging Eigen Huis (VEH) en het Nibud is het nooit aan te raden maximaal te lenen. ,,In het verleden werden te veel hypotheken verstrekt tot zes keer het inkomen. Mensen kwamen vaak in de problemen na het krijgen van kinderen, het wegvallen van inkomen, het stuklopen van een relatie of een overlijdensgeval,’’ zegt Hans André de la Porte van VEH. 

Marcel Warnaar van het Nibud: ,,Sinds de invoering van de gedragscode hebben hypotheekverstrekkers de zorgplicht om overkreditering tegen te gaan. Luister dan ook naar dat advies: zoek desnoods een goedkoper huis of houd je huurhuis wat langer aan.’’

Bron: http://www.ad.nl/